على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3924
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
مرد بسيار بيهودهگوى در بيمارى و يا در خواب . و كذلك : رجل هذاءة . هذابة ( haz bat ) م . ع . هذب هذبا و هذابة . ر . هذب . هذأة ( haz'at ) ا . ع . بيل آهنى و كلنك . هذاذ ( haz z ) م . ع . هذ هذا و هذاذا و هذذا . ر . هذ . هذاذ ( hazz z ) ص . ع . سيف هذاذ : شمشير نيك برنده . و جمل هذاذ : شتر پيشى گيرنده . هذاذيك ( haz zayka ) ا . ع . يعنى بازايست و دور باش و اين كلمه را در وقتى مىگويند كه خواسته باشند مردم را از چيزى باز دارند و مىگويند : هذا ذيك و هجاجيك : اى قطعا بعد قطع و هو تاكيد الهذاذ . و الناس هذاذيك بذاذيك : يعنى مردمان درينجا و آنجا مىباشند . هذار ( hazz r ) ص . ع . رجل هذار : مرد پر حرف بيهودهگوى . هذارم ( hoz rem ) و هذارمة ( hoz remat ) ص . ع . رجل هذارم : مرد با شتاب در سخن و در قرائت . و كذلك : رجل هذارمة . هذاريف ( haz rif ) ع . ج . هذروف . هذاف ( hazz f ) ا . ع . مرد شتاب و تيز و چالاك . هذاليل ( haz lil ) ع . ج . هذلول . هذام ( haz m ) ا . ع . شمشير بران - و مرد اكول و شجاع و دلير . هذان ( h z ne ) ع . اسم اشاره به صيغه تثنيه يعنى اين دو . هذاهذ ( haz hez ) ا . ع . كسانى كه هر كس را بينند گويند از ايشان است و از خدمتگاران ايشان . هذاهذ ( hoz hez ) ص . ع . سيف هذاهذ : شمشير بران . هذب ( hazb ) م . ع . هذبه هذبا ( از باب ضرب ) : قطع كرد و بريد آن را . و هذب الشئ : پاكيزه و بىآميغ كرد آن چيز را و برگزيد و درست نمود آن را . و هذب الشئ : روان شد آن چيز . و هذب الرجل و غيره هذبا و هذابة : شتافت و سرعت نمود آن مرد و جز آن . و هذب القوم : افزون گشت بانك و خروش آن قوم . و نير هذب : پاك كردن خرمابن را از پوست و ليف . هذب ( hazab ) ا . ع . صفا و تابدارى و خلوص و پاكيزگى . هذخرة ( hazxarat ) م . ع . خراميدن زن در رفتار . هذذ ( hazaz ) م . ع . هذهذا و هذاذا و هذذا . ر . هذ . هذر ( hazr ) م . ع . هذر فى منطقه هذرا و تهذارا ( از باب نصر و ضرب ) : بيهوده گفت . و هذر اليوم : سخت گرم گرديد روز . هذر ( hazar ) ا . ع . هذيان و سخن بيهوده وردى . و بسيار هيچكاره و بلايه . هذر ( hazar ) م . ع . هذر كلامه هذرا ( از باب سمع ) : افزون گشت بيهودگى سخنهاى آن و باطل گرديد . هذر ( hazer ) و ( hazor ) و ( hozar ) ص . ع . رجل هذر : مرد بسيار بيهودهگوى . و كذلك : رجل هذر و رجل هذر . هذرات ( hazar t ) ا . ع . ذو هذرات : مرد فريبندهء در خريد و فروخت . هذربان ( hozrob n ) ا . ع . مرد شتاب سخن و حاضر جواب و سبك خدمت . هذربة ( hazrabat ) م . ع . هذرب الرجل فى كلامه هذربة : بسيار بسرعت سخن گفت آن مرد . هذرة ( hezerat ) ص . ع . امراة هذرة : زن بسيار بيهودهگوى . هذرة ( hozarat ) و ( hozorat ) ص . ع . رجل هذرة : مرد بسيار بيهوده گوى . و كذلك : رجل هذرة . هذرفة ( hazrafat ) ا . ع . سرعت و شتاب . هذرمة ( hazramat ) م . ع . هذرم كلامه هذرمة : سبك سخن گفت . و هذرم ورده : شياب خواند ورد خود را . هذرمى ( hazram ) ص . ع . امراة هذرمى الصحب : زن بسيار بانك و فرياد و سخت به دو خشمناك . هذروف ( hozruf ) ا . ع . سريع و تيز رفتار . ج : هذاريف . هذريان ( hezrey n ) ص . ع . رجل هذريان : مرد حاضر جواب شتاب سخن و سبك خدمت . هذف ( hazef ) ا . ع . مرد شتابرو چابك . هذلان ( hazal n ) م . ع . شتاب رفتن ، و الفعل من ضرب . هذلبة ( hazlabat ) ا . ع . سبكى و شتابى . هذلة ( hazlat ) ا . ع . نوعى از رفتار شتاب كه در آن گامها را نزديك نهند . هذلمة ( hazlamat ) ا . ع . نوعى از رفتار شتاب و سريع . هذلوغ ( hozluq ) ا . ع . مرد